Kaup Sjúkratrygginga Íslands á heilbrigðisþjónustu

Heilsugæsla á landsbyggðinni

Lokun flugbrautar 06/24 á Reykjavíkurflugvelli

Stjórnsýsla fornleifaverndar

Heilbrigðisþjónusta fanga

Kísilverksmiðja Sameinaðs Sílikons í Helguvík

Eftirfylgniúttektir Ríkisendurskoðunar


Kaup Sjúkratrygginga Íslands á heilbrigðisþjónustu

Ástæða úttektar

Úttekt á samningum Sjúkratrygginga Íslands er meðal frumkvæðisúttekta stjórnsýslusviðs Ríkisendurskoðunar fyrir árið 2017. Sjúkratryggingar Íslands tóku til starfa 1. október 2008. Á tímabilinu 2008-15 jukust útgjöld stofnunarinnar vegna kaupa á sérgreinalækningum um tæp 40% að raunvirði. Á sama tímabili stóðu fjárveitingar ríkissjóðs til Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins og Landspítala nánast í stað. Í athugasemdum með frumvarpi til laga um sjúkratryggingar frá árinu 2008 kom fram að með þeim ætti að bregðast við þremur meginvandamálum heilbrigðiskerfisins, þ.e. sjálfvirkri aukningu útgjalda, takmörkuðum hvötum til kostnaðaraðhalds og langdregnum viðbrögðum við þörfum notenda. Í væntanlegri úttekt Ríkisendurskoðunar verður reynt að meta hvort þessum markmiðum hafi verið náð.

Lýsing

Úttektin tekur til kaupa Sjúkratrygginga Íslands á heilbrigðisþjónustu. Teknir verða til skoðunar valdir samningar sem stofnunin hefur gert. Litið verður til undirbúnings, framkvæmdar og eftirlits Sjúkratrygginga með þeim og reynt að leggja mat á árangur þeirra. Þá verður það umhverfi sem stofnuninn vinnur við tekið til skoðunar. Í því sambandi verður m.a. horft til samskipta og ábyrgðarskila Sjúkratrygginga Íslands og velferðarráðuneytis sem og annarra ríkisaðila, þ. á m. Landspítala og Embættis landlæknis.

Markmið

Reynt verður að svara því hvort samningar Sjúkratrygginga Íslands á heilbrigðisþjónustu séu hagkvæmir og árangursríkir og stuðli að skilvirkni í heilbrigðiskerfinu í heild. Einnig verður leitast við að svara hvort annmarkar séu á starfsumhverfi, starfsemi og starfsháttum Sjúkratrygginga Íslands við kaup hennar á heilbrigðisþjónustu.

Útgáfa

Ríkisendurskoðun stefnir að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu til Alþingis í janúar 2018.

Heilsugæsla á landsbyggðinni

Ástæða úttektar

Rekstur heilbrigðisstofnana á landsbyggðinni hefur verið tvísýnn til margra ára. Vísbendingar eru einnig um að heilbrigðisþjónustan sé ekki full­nægjandi, skortur sé á fag­menntuðu heilbrigðis­starfs­fólki, sérstaklega heilsu­gæslulæknum og sérfræðilæknum. Ríkisendurskoðun þótti því ástæða til að ljúka þeirri úttekt á heilsugæslunni sem hófst með stjórnsýsluúttekt hennar á Heilsugæslu höfuðborgar­svæðisins.

Lýsing

Úttektin tekur til allra heilsugæslustöðva á landsbyggðinni. Könnuð verður þróun rekstrar og þjónustu stofnananna og lagt mat á hagkvæmni og skilvirkni með samanburði milli stofnana og við Heilsu­gæslu höfuðborgarsvæðisins.

Markmið

Markmið úttektarinnar er að kanna hver sé stefna stjórnvalda um framtíðar­skipulag og þróun heilbrigðis­þjónustu á landsbyggðinni og hvernig þau uppfylli markmið laga um „að allir lands­menn hafi jafnan aðgang að full­komn­ustu heilbrigðis­þjónustu sem á hverjum tíma eru tök á að veita“ og „að heilsugæslan sé að jafnaði fyrsti viðkomustaður sjúklinga“.

Útgáfa

Stefnt er að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu til Alþingis í janúar 2018.

Lokun flugbrautar 06/24 á Reykjavíkurflugvelli

Ástæða úttektar

Með bréfi dagsettu 3. júlí 2017 óskaði stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis eftir því að ríkisendurskoðandi ynni úttekt á stjórnsýslu, framkvæmd, skilvirkni og ákvarðanatöku innanríkisráðherra, Samgöngustofu og Isavia ohf. vegna lokunar á flugbraut 06/24 á Reykjavíkurflugvelli út frá gildandi lögum og stöðlum.

Lýsing

Í samræmi við beiðni stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar verður leitast við að varpa ljósi á og upplýsa um samskipti stjórnvalda og Reykjavíkurborgar, samskipti þessara aðila við aðra í stjórnsýslunni og sérstaklega lögformleg samskipti Isavia ohf. og Samgöngustofu.

Markmið

Markmið úttektarinnar er að leiða í ljós hvort stjórnsýsla málsins hafi verið nægilega vönduð, hvort ábyrgð hafi verið skýr og hvort nýting ríkisfjár hefði verið forsvararanleg og hvað gera hefði mátt betur.

Útgáfa

Stefnt er að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu til Alþingis í febrúar 2018.

Stjórnsýsla fornleifaverndar

Ástæða úttektar

Úttekt á stjórnsýslu fornleifaverndar er meðal frumkvæðisúttekta stjórnsýslusviðs Ríkisendurskoðunar fyrir árið 2017. Með breyttum þjóðminjalögum árið 2001 voru stjórnsýsluverkefni Þjóðminjasafns Íslands færð til nýrrar stofnunar, Fornleifaverndar ríkisins. Með gildistöku laga um menningarminjar árið 2013 var Fornleifavernd ríkisins síðan lögð niður og Minjastofnun Íslands tók til starfa í hennar stað. Þá um vorið var málaflokkur þjóðmenningar fluttur frá mennta- og menningarmálaráðuneyti til forsætisráðuneytis að undanskildum málefnum byggðasafna. Veturinn 2015–16 stóð til að sameina á ný Þjóðminjasafn og Minjastofnun en fallið var frá þeim áformum. Í væntanlegri úttekt Ríkisendurskoðunar verður mat lagt á skilvirkni og árangur opinberra aðila á vettvangi fornleifaverndar með hliðsjón af tíðum breytingum og áformum um þær innan málaflokksins.

Lýsing

Úttektin tekur til stjórnsýslu fornleifaverndar, hlutverks og samskipta opinberra aðila. Sér í lagi verður litið til Minjastofnunar Íslands og Þjóðminjasafns Íslands, auk þess sem mat verður lagt á forystuhlutverk mennta- og menningarmálaráðuneytis. Í því sambandi verður horft til gripa- og skýrsluskila úr fornleifarannsóknum, fornleifaskráningar og fleiri atriða er lúta að skyldum ráðuneytis og stofnana á þessum vettvangi.

Markmið

Reynt verður að svara því hvernig stjórnsýslu fornleifaverndar er háttað með tilliti til verkaskiptingar opinberra aðila, m.a. verður litið til þess hvort verkaskipting og samstarf ráðuneytis og stofnana sé skilvirkt og eftir hvaða stefnu er unnið. Að lokum verður skoðað hvernig staðið er að leyfisveitingu, opinberri fjármögnun, skráningu og eftirliti með fornleifa­rannsóknum.

Útgáfa

Ríkisendurskoðun stefnir að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu til Alþingis í febrúar 2018.

Heilbrigðisþjónusta fanga

Ástæða úttekta

Í skýrslunni Skipulag og úrræði í fangelsismálum (2010) beindi Ríkisendurskoðun þeim ábendingum til velferðarráðuneytis að meta þyrfti og mæta þörfum fanga með geðræn vandamál og að móta þyrfti heildarstefnu í málefnum geðsjúkra, fatlaðra og aldraðra dómþola. Skýrslu Ríkisendurskoðunar var fylgt eftir árið 2013 og aftur árið 2016. Vel­ferðar­ráðuneyti kvaðst þá hafa unnið að úrbótum en Ríkisendurskoðun taldi sjáanlegan árang­ur lítinn og því rétt að fylgja málinu eftir. Í júní 2017 hóf stofnunin forkönnun á heilbrigðisþjónustu fanga. Niðurstöður hennar bentu til að fangar njóti viðunandi almennrar heilbrigðisþjónustu en að úrbóta sé þörf vegna geð­heil­brigðis­þjónustu og áfengis- og vímuefnameðferðar. Auk þess sé stefnumörkun enn ábótavant. Ríkisendurskoðun hefur því ákveðið að hefja aðalúttekt á heilbrigðisþjónustu fanga.

Lýsing

Í þessari úttekt leitast Ríkisendurskoðun við að kanna frammistöðu Fangelsismálastofnunar, vel­ferðar­ráðuneytis og viðkomandi heilbrigðisstofnana þegar litið er til heilbrigðisþjónustu við fanga, hvort þjón­ust­an sé í samræmi við markmið þeirra laga sem gilda um málaflokkinn og hvort árangur sé við­unandi. Auk þess verður reynt að varpa ljósi á kostnað ríkisins vegna þjónustunnar.

Markmið

Leitast verður við að svara því hvernig stjórnvöld sjá til þess að fangar fái þá heilbrigðisþjónustu sem þeim ber, hvort skipulag heilbrigðisþjónustu fanga tryggi að henni sé sinnt á hagkvæman og skilvirkan hátt og hvort sú þjónusta skili viðunandi árangri.

Útgáfa

Ríkisendurskoðun stefnir að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu til Alþingis í mars 2018.

Kísilverksmiðja Sameinaðs Sílikons í Helguvík

Ástæða úttektar

Umhverfisstofnun ákvað að stöðva rekstur Sameinaðs Sílikons í Helguvík 1. september 2017 eftir að hafa haft umfangsmikið eftirlit með verksmiðjunni frá því að hún var gangsett þann 11. nóvember 2016. Íbúar í nágrenni verksmiðjunnar hafa kvartað undan mikilli og ítrekaðri mengun vegna starfseminnar sem var hvorki í samræmi við mat á umhverfisáhrifum né útgefið starfsleyfi. Vinnueftirlitið hefur einnig gert fjölda athugasemda vegna rekstursins.

Hópur þingmanna lagði fram beiðni á Alþingi í september 2017 um skýrslu frá ríkisendurskoðanda um aðdraganda útgáfu starfsleyfis til kísilverksmiðju Sameinaðs Sílikons aðkomu ríkisins að málinu, eftirfylgni og úrræðum. Tilefni beiðninnar voru erfiðleikar í rekstri verksmiðjunnar frá því hún tók til starfa í nóvember 2016 og neikvæð áhrif á umhverfi og nærsamfélag hennar. Þingi var slitið áður en beiðnin hlaut afgreiðslu á þingfundi. Ríkisendurskoðun hefur ákveðið að hefja stjórnsýsluúttekt á aðkomu stjórnvalda að verkefninu.

Lýsing

Úttektin tekur til þeirra þátta málsins er varða aðkomu ríkisaðila að aðdraganda og eftirmálum þess að kísilverksmiðja Sameinaðs Sílikons tók til starfa. Úttektin nær til fjárfestingarsamnings ríkisstjórnarinnar við félagið, aðkomu stjórnvalda að mati á umhverfisáhrifum, útgáfu starfsleyfa og eftirlits. Einnig verður kannað hvort og þá hvaða lærdómar viðkomandi stofnanir og ráðuneyti hafa dregið af málinu.

Markmið

Ríkisendurskoðun mun kanna á heildstæðan hátt aðkomu viðkomandi ríkisaðila að aðdraganda og forsendum þess að Sameinuðu Sílikoni voru veittar ívilnanir og starfsleyfi. Leitað verður svara við því hvort ferli á mati á umhverfisáhrifum hafi verið ábótavant, hvernig eftirliti hefur verið háttað, hvaða úrræði stofnanir og ráðuneyti hafa til að bregðast við sambærilegum tilfellum og hvort benda megi á tækifæri til úrbóta.

Útgáfa

Stefnt er að því að birta niðurstöður úttektarinnar í opinberri skýrslu til Alþingis í mars 2018.

Eftirfylgniúttektir Ríkisendurskoðunar

Ástæða úttekta

Í samræmi við alþjóðlega staðla um stjórnsýsluendurskoðun (ISSAI 3100) eru eftirfylgniúttektir snar þáttur í starfsemi Ríkisendurskoðunar og því ferli sem stofnunin fylgir í störfum sínum (sbr. Vinnuferli stjórnsýsluúttekta). Með slíkum úttektum leitast stofnunin við að kanna á hlutlægan og sjálfstæðan hátt afdrif þeirra ábendinga um úrbætur sem hún setur fram í stjórnsýsluúttektum sínum og meta hvort brugðist hafi verið við þeim með viðhlítandi hætti. Í því sambandi er lögð megináhersla á að kanna hvort þeir annmarkar eða veikleikar sem stofnunin vakti athygli á séu enn fyrir hendi.

Lýsing úttekta

Eftirfylgniúttektir eru að jafnaði gerðar um það bil þremur árum eftir að stjórnsýsluúttektum lýkur og felast í sjálfstæðri könnun og mati á þeim upplýsingum og gögnum sem málið varða. Ævinlega er leitað til þess ráðuneytis eða þeirrar stofnunar sem í hlut á og óskað eftir greinargerð þeirra um það hvort ábendingar Ríkisendurskoðunar hafi orðið tilefni til breytinga og þá hverra. Eftir föngum er jafnframt hugað að opinberum gögnum, m.a. tölulegum upplýsingum. Ef þörf krefur er eftirfylgniúttektum fylgt eftir að nýju að þremur árum liðnum.

Markmið úttekta

Með eftirfylgniúttektum sínum leitast Ríkisendurskoðun við að auka áhrif stjórnsýsluúttekta sinna með því að minna á meginniðurstöður þeirra, athugasemdir og ábendingar og ítreka þær eða árétta ef þörf þykir. Um leið eru úttektirnar mikilvægur þáttur í innra gæðaeftirliti og gæðamati Ríkisendurskoðunar, þ.e. eigin mati hennar á því hvort ábendingar stofnunarinnar séu réttmætar og raunhæfar og stuðli að raunverulegum úrbótum. Á þann hátt eru þær liður í að bæta vinnubrögð við stjórnsýsluendurskoðun.

Útgáfa

Niðurstöður Ríkisendurskoðunar og viðbrögð ráðuneytis eða stofnunar við þeim eru settar fram í sérstökum skýrslum sem sendar eru Alþingi og birtar á heimasíðu Ríkisendurskoðunar.