Lög, reglur o.fl.

Lög

Ríkisendurskoðandi starfar samkvæmt lögum nr. 46/2016 um ríkisendurskoðanda og endurskoðun ríkisreikninga:

Að auki eru ríkisendurskoðanda falin verkefni samkvæmt ýmsum sérlögum um stofnanir ríkisins en þar er yfirleitt um að ræða endurskoðun eða skyld verkefni. Slík ákvæði eru því í raun sett til að hnykkja á því sem segir í lögum um ríkisendurskoðanda og endurskoðun ríkisreikninga.

Þá eru ríkisendurskoðanda falin sérstök eftirlitsverkefni samkvæmt eftirtöldum lögum:

Við fjárhagsendurskoðun taka starfsmenn mið af lögum nr. 94/2019 um endurskoðendur og endurskoðun og eftir atvikum alþjóðlegum endurskoðunar- og reikningsskilastöðlum. Þá hafa starfsmenn hliðsjón af stefnuyfirlýsingu, grunnreglum og stöðlum Alþjóðasamtaka ríkisendurskoðana (INTOSAI) og fylgja siðareglum Ríkisendurskoðunar.


Siðareglur

Siðareglur Ríkisendurskoðunar fela í sér þau siðferðilegu gildi sem starfsfólk embættisins og þau sem koma fram í umboði þess skulu hafa að leiðarljósi í störfum sínum. Markmið reglnanna er að stuðla að fagmennsku, óhæði, heilindum, óhlutdrægni og trúverðugleika embættisins. 

Reglurnar byggja á staðli Alþjóðasamtaka ríkisendurskoðana (INTOSAI) um siðareglur (ISSAI 130) en hafa verið lagaðar að starfsemi Ríkisendurskoðunar skv. lögum nr. 46/2016 og lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins nr. 70/1996. Þessar reglur víkja ekki til hliðar almennum siðareglum starfsfólks ríkisins nr. 655/2024 eða sértækari siðareglum fagstétta þeirra sem starfa fyrir embættið, heldur ættu þær að skoðast í samhengi þeirra.  

Siðareglur þessar skulu endurskoðaðar reglulega samkvæmt ákvörðun ríkisendurskoðanda, haldið að starfsfólki og hafðar til hliðsjónar í allri starfsemi embættisins. Fylgst skal með framkvæmd þeirra og brugðist við áskorunum eða frávikum eftir því sem við á. 

ÁBYRGР

Ríkisendurskoðandi ber ábyrgð á að innleiða reglurnar í starfsemi embættisins og skapa umhverfi sem styður við að þær séu í heiðri hafðar. Ríkisendurskoðandi og aðrir stjórnendur embættisins bera ábyrgð á að siðareglum þessum sé framfylgt og ber að sýna af sér gott fordæmi hvað þær varðar. Allt starfsfólk skal starfa í anda þeirra og samþætta þær daglegum störfum sínum. Komi upp siðferðileg álitaefni skal leita álits næsta yfirmanns, ríkisendurskoðanda eða annars viðeigandi aðila eftir atvikum. Ríkisendur­skoðun skal tryggja að reglurnar séu kynntar nýju starfsfólki og að þau sem taka að sér verkefni fyrir hönd embættisins skuldbindi sig til að starfa í samræmi við þær eftir því sem við á. 

HEILINDI OG TRÚNAÐUR 

Starfsfólk Ríkisendurskoðunar skal haga störfum sínum af heilindum, trúmennsku og heiðarleika með almannahagsmuni í huga. Það skal gæta kurteisi, lipurðar og réttsýni í framkomu sinni á vinnustaðnum og gagnvart öllum þeim sem það hefur samskipti við vegna starfa sinna. Starfsfólki embættisins ber að koma þannig fram, jafnt í starfi sínu sem utan þess, að það rýri ekki traust til Ríkisendurskoðunar eða grafi undan trúverðugleika embættisins. 

Starfsfólk Ríkisendurskoðunar skal gæta trúnaðar um það sem það fær vitneskju um í starfi og leynt skal fara samkvæmt lögum, fyrirmælum yfirmanna eða eðli máls. Það skal ekki veita þriðja aðila upplýsingar um það sem fram kemur við endurskoðun eða eftirlit ef það samrýmist ekki lögmætum starfsskyldum Ríkisendurskoðunar eða tilgangi verkefnisins. Starfsfólki er jafnframt óheimilt að nýta upplýsingar sem það aflar í störfum sínum, t.d. fjárhagsupplýsingar, til hagsbóta fyrir sjálft sig eða aðra eða þannig að það skaði starfsemi þeirrar stofnunar sem í hlut á. Starfsfólk skal gæta áframhaldandi þagmælsku eftir starfslok.  

ÓHÆÐI 

Starfsfólk Ríkisendurskoðunar skal vera óháð þeim aðilum sem það hefur fagleg samskipti við vegna starfa sinna fyrir embættið. Starfsfólk skal ekki taka þátt í stjórnmálum á opinberum vettvangi með þeim hætti að draga megi óhæði eða óhlutdrægni embættisins í efa. Starfsfólk skal ekki eiga setu í stjórn stofnana eða fyrirtækja ríkisins og hvorki þiggja gjafir né nýta sér fríðindi frá þeim sem eiga hagsmuna að gæta vegna starfa þeirra. Starfsfólk skal upplýsa yfirmenn sína skapist hætta á hagsmunaárekstrum eða öðru sem skerðir óhæði þeirra og óhlutdrægni, s.s. vegna aukastarfa í þágu félaga eða fyrirtækja sem eiga ríkra hagsmuna að gæta gagnvart ríkisaðilum. 

Starfsfólk skal fara vel með vald sitt og gæta þess að persónulegar skoðanir hafi ekki áhrif á störf þess og niðurstöður eða að skoðanir annarra stýri afstöðu þess og ályktunum. Starfsfólk skal virða jafnræði og forðast mismunun. 

FAGMENNSKA 

Starfsfólk Ríkisendurskoðunar skal rækja störf sín af fagmennsku og fylgja viðeigandi aðferðum, vinnureglum og stöðlum. Það skal kynna sér vel lög, reglur og aðferðir sem mestu máli skipta vegna endurskoðunarverkefna embættisins og annara starfa sem það hefur með höndum í nafni þess. 

Starfsfólk skal byggja greiningu sína, niðurstöður og ábendingar á því sem það veit réttast og sannast. Það skal beita gagnrýnni hugsun og temja sér faglega tortryggni í störfum sínum sem felur m.a. í sér að vera á varðbergi gagnvart aðstæðum sem geta gefið til kynna mögulegar rangfærslur vegna villna eða svika. Ályktanir og umfjöllun um viðfangsefni starfsfólks hverju sinni skal vera málefnaleg, óhlutdræg og byggð á viðeigandi gögnum. Jafnan skal gæta sanngirni, jafnræðis og meðalhófs í ályktunum.  

Starfsfólk skal halda við faglegri þekkingu sinni og hæfni með endurmenntun og þjálfun. Ríkisendurskoðun skal veita tilhlýðilegan stuðning og hvatningu í því skyni.  

Starfsfólk skal vera vakandi fyrir vísbendingum um óreiðu, spillingu eða misnotkun á almannafé í störfum sínum og upplýsa næsta yfirmann eða ríkisendurskoðanda verði þau vör við slíkt enda sé tryggt að þau muni ekki gjalda fyrir.  

GILDISTAKA OG BIRTING 

Reglur þessar eru samþykktar af starfsfólki Ríkisendurskoðunar og öðlast gildi með staðfestingu af ríkisendurskoðanda. Reglurnar skulu vera aðgengilegar á ytri vef embættisins. 
 
Ríkisendurskoðun, maí 2026 


Reglur um þinglega meðferð skýrslna

1. gr.
Skýrslur Ríkisendurskoðunar og greinargerðir, skv. 3., 7. og 9. gr., sbr. og 11. gr., laga um stofnunina, nr. 86/1997, með síðari breytingum, skulu sendar forseta Alþingis með bréfi.

2. gr.
Fjalli skýrslan um framkvæmd fjárlaga, sbr. 5. tölul. 1. mgr. 13. gr. þingskapa eða um endurskoðun ríkisreiknings sendir forseti Alþingis skýrsluna til umfjöllunar fjárlaganefndar. Aðrar skýrslur sendir forseti til umfjöllunar stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar, sbr. 8. tölul. 1. mgr. 13. gr. þingskapa.

Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd fjallar um starfsskýrslu Ríkisendurskoðunar.

3. gr.
Nefnd, sem fær skýrslu til umfjöllunar, tekur ákvörðun um málsmeðferð, þar á meðal um hverja hún boðar til fundar við sig um efni hennar eða óskar skriflegra umsagna.

Ríkisendurskoðandi á rétt á að koma á fund nefndar sem fjallar um skýrslu Ríkisendurskoðunar ef hann óskar þess.

4. gr.
Nefnd, sem fær skýrslu Ríkisendurskoðunar til meðferðar, getur óskað eftir umsögn annarrar fastanefndar um efni hennar eða um tiltekna efnisþætti hennar, innan þess frests sem tiltekinn er.

5. gr.
Nefnd getur skilað áliti um skýrslu Ríkisendurskoðunar ef hún telur ástæðu til, sbr. 2. máls. 31. gr. þingskapa.

6. gr.
Nefnd getur í áliti sínu til þingsins gert tillögu til þingsályktunar um efni skýrslunnar, sbr. 2. mgr. 26. gr. þingskapa.

7. gr.
Reglur þessar taka þegar gildi og falla þá um leið úr gildi reglur forsætisnefndar um þinglega meðferð skýrslna Ríkisendurskoðunar frá 12. febrúar 2008.

Samþykkt á fundi forsætisnefndar 27. janúar 2012.


Staðlar Alþjóðasamtaka

Í störfum sínum tekur Ríkisendurskoðun mið af stefnuyfirlýsingu Alþjóðasamtaka ríkisendurskoðana (INTOSAI) frá árinu 1977 sem kennd er við Líma, höfuðborg Perú. Þar er m.a. fjallað um sjálfstæði ríkisendurskoðana, tengsl þeirra við þing og framkvæmdarvald, skoðunarheimildir, upplýsingamiðlun o.fl.

Árið 2007 samþykkti þing INTOSAI svokallaða Mexíkó-yfirlýsingu sem er eins konar viðbót við Líma-yfirlýsinguna. Auk þessara tveggja grundvallarskjala hefur Ríkisendurskoðun hliðsjón af endurskoðunarstöðlum samtakanna og leiðbeiningum.

 


Leiðbeiningar og eyðublöð

Leiðbeiningar

1. Leiðbeiningar um reikningshald stjórnmálasamtaka og skil þeirra á upplýsingum til Ríkisendurskoðunar (pdf) 135 KB
2. Leiðbeiningar um uppgjör og upplýsingaskyldu þátttakenda í persónukjöri, þ. á m. prófkjöri og forvali (pdf) 116 KB
   - Uppgjörseyðublað frambjóðanda í persónukjöri (xlsx) 30 KB
   - Yfirlýsing frambjóðanda í persónukjöri (pdf) 44 KB
3. Leiðbeiningar um stafræn skil ársreikningar kirkjugarða (pdf) 264 KB
4. Leiðbeiningar um stafræn skil ársreikninga stjórnmálasamtaka (pdf) 250 KB
5. Leiðbeiningar um stafræn skil vegna einstaklinga í persónukjöri (pdf) 186 KB
6. Vernd uppljóstrara - Leiðbeiningar til þeirra sem vilja greina frá upplýsingum eða miðla gögnum um brot á lögum eða aðra ámælisverða háttsemi í starfsemi vinnuveitenda Vefsíða
7. Leiðbeiningar um innra eftirlit (2. útgáfa - 2017) (pdf) 843 KB
8. Skjalfesting innra eftirlits fyrir stofnanir í A-hluta (pdf) 177 KB
9. Hagkvæmir og skilvirkir fundir, góðar fundarvenjur (pdf) 140 KB
10. Frjáls og opinn hugbúnaður (pdf) 695 KB
11. Breyting ríkisaðila í hlutafélag. Lagaákvæði og reikningsskilareglur við gerð sérfræðiskýrslu skv. 6. gr. hlutafélagalaga (pdf) 850 KB
12. Vísbendingar um fjármálamisferli (pdf) 101 KB
13. Kennitölur um umsvif og árangur (pdf) 388 KB
14. Áreiðanleiki gagna í upplýsingakerfum (pdf) 418 KB
15. Eignaumsýsla með hugbúnaði og vélbúnaði - GASP (pdf) 398 KB
16. Rafræn viðskipti (pdf) 601 KB
17. Innri endurskoðun (pdf) 229 KB
18. Rekstraröryggi upplýsingakerfa. Innra eftirlit (pdf) 552 KB


Eyðublöð

1. Uppgjörseyðublað frambjóðanda í persónukjöri (xlsx) 44 KB

 

Stafræn skil á vef Ísland.is

Athugið að sá sem ætlar að skilar ársreikningi í gegnum ísland.is þarf að vera skráður með prókúru hjá fyrirtækjaskrá Skattsins. Uppgjörum einstaklinga er skilað á kennitölu þess einstaklings sem var í framboði